Metadata
NetLibrary eBooks
Sybilla: Gisteren een presentatie gehad van OCLC/Pica over NetLibrary, de uitgever van e-books. Het is de bedoeling dat er voor onze hogescholen een aantal titels in digitale vorm worden aangeschaft (echt aangeschaft: je koopt ze namelijk voor het leven, ook als geen hond ze inkijkt...). In de vooraf geleverde documentatie kon ik (logisch) niets terugvinden over de bezwaren die kleven aan NetLibrary, sterker nog, elk nadeel werd gepresenteerd als een voordeel.
Ik was bij dezelfde presentatie, alleen een dagje eerder. Sybilla ziet vooral bezwaren, waarbij ze verwijst naar de niet heel positieve ervaringen bij de Hanzehogeschool Groningen. Zelf denk ik dat de introductie van NetLibrary veel meer voor- dan nadelen heeft.
Allereerst weten we nu, anders dan bij de pionieersactie van de Hanzehogeschool destijds, veel beter waar we aan toe zijn. Dus ja, we weten dat de data op de server van de leverancier blijft staan, maar dat is niet anders dan bij databanken van andere leveranciers. Daar komt dit bij: we zijn gewoonweg niet in staat om zelfstandig een dergelijke omvangrijke collectie eBooks deskundig te faciliteren en ook nog eens te beheren. En inderdaad, ook aan eBooks worden uitleentermijnen verbonden, net zoals dat het geval is bij fysieke boeken. Maar in tegenstelling tot fysieke materialen heb je het bij eBooks over uitleentermijnen in uren, geen weken. Dat is voldoende, omdat eBooks vooral ‘vluchtig’ gebruikt worden. Daardoor kan de uitleenfrequentie van een eBook vele malen hoger liggen dan bij fysieke exemplaren. Overigens gelden voor ‘download-able’ eBooks ruimere uitleentermijnen, dus wie dat wil kan best eens een eBook downloaden voor ‘later in de trein’. Overigens begreep ik van de OCLCPica accountmanager dat er op korte termijn ook audioBooks aan NetLibrary zullen worden toegevoegd, ook dat is natuurlijk een interessante ontwikkeling.
En wat betreft die nadelen: Natuurlijk zou het prachtig zijn als de hele eBook-collectie voor de hele instelling ongelimiteerd beschikbaar was, maar op dit moment is dat zagen aan de poten van de ‘oude media’, de uitgeverijen. Ik vrees dat die optie voor het gros van de uitgeverijen voorlopig écht nog een brug te ver is. Toch komt ook die wereld langzaam wel in beweging. Het feit dat er in NetLibrary toch al meer dan 78.000 eBooks beschikbaar zijn (waarvan 3500 gratis), geeft dit al aan. Daarbij vind ik het geen onlogische redenering om te veronderstellen dat het vrijgeven van een eBook-versie juist wel eens de populariteit van de papieren uitgave zou kunnen stimuleren (zoals bij MP3’s). Of dat zo is, kan met behulp van managementsgegevens uit NetLibrary gestaaft worden. En als er financieel gewin in het spel is, dan gaat ongetwijfeld ook bij de ‘oude media’ het eBook-hek van de dam.
Ik geloof best dat er meer voor- dan nadelen aan kleven; ik signaleerde alleen het feit dat er aan die nadelen nagenoeg geen aandacht werd besteed. Verder geloof ik dat men bij de Hanzehogeschool ook best wist waar men aan toe was, alleen niet tot op het niveau van de mediathecaris (en de eindgebruiker!).
Zoals ik al schreef zie ik best een toekomst voor e-books en in de hybride bibliotheek zullen ze zeker een plaats vinden. Ik moet alleen nog zien hoe het gebruik de aanschaf rechtvaardigt en hopelijk bieden de statistieken daar zicht op.
Verder zijn e-books op de keper beschouwd natuurlijk een schoolvoorbeeld van oude wijn in nieuwe zakken, nieuwe technologie gebruiken om een eeuwenoud medium (het boek) vorm te geven. Niet echt innovatief als je het zo bekijkt.
Wat dat vluchtige gebruik betreft denk ik dat zeker studenten (gemakzucht) voor een snelle zoekactie Google zullen prefereren boven NetLibrary. Prove me wrong…
Ebooks blijft in Nederland toch een fenomeen dat niet echt aanslaat. De Engelstalige literatuur die voornamelijk via Netlibrary is te lenen, sluit vaak niet aan bij de collecties die binnen Nederlandse instellingen worden gecollectioneerd. Als het aanbod meer gemeleerd wordt, dan zijn er misschien meer klanten te vinden en kan de leverancier weer meer rekening houden met de wensen van de Nederlandse klanten.
Daarnaast is het lenen van ebooks in theorie gemakkelijk maar ik lees niet graag lange stukken van een scherm waarbij men tegen het licht in moet kijken.
De presentatie is ook gewoon saai.
Chris