Metadata
NVB Themadag ‘federated search in hogeschoolbibliotheken’ bij Avans
Met de opkomst van internet, zoekmachines als Google en de stortvloed aan informatie en mogelijkheden is het niet meer voldoende om vanuit de oorspronkelijke gedachte een selectie van bronnen aan te bieden via een eigen website. Gebruikers van digitale bronnen zijn tegenwoordig gewend om te zoeken op internet en verwachten dat hun ‘zoekvaardigheden’ in zoekmachines als Google ook bruikbaar zijn om informatie van de hogeschoolbibliotheek te doorzoeken. Federated search belooft met één zoekmachine direct toegang tot alle eigen bronnen. Is het de oplossing voor alle zoekproblemen? Hoe ver zijn we? Wat is mogelijk en wat (nog) niet?
Bovenstaande tekst komt uit de programmabeschrijving van de gisteren bij Avans Hogescholen georganiseerde NVB-OB themadag ‘federated search’. Niet toevallig zijn het juist dit soort vragen waarmee steeds meer bibliotheken blijken te worstelen. Hoe brengen we orde in de informatie-chaos? In de fysieke bibliotheek lukt dat vrij aardig, maar de digitale bibliotheek, da’s een heel ander verhaal.
Aan de ene kant hebben bibliotheken een steeds breder aanbod van catalogi, databanken en andere resources met daarin vele verschillende vormen van content (boeken, artikelen, ebooks, video enzovoorts), aan de andere kant ploeteren we nog in de marge als het gaat om het op een eenvoudige wijze toegankelijk maken van die hele grote digitale informatieberg. Met behulp van de federatieve zoekmachine kan dat wel.
Wat mij betreft de belangrijkste eigenschap van de federatieve zoekmachine; het zorgt voor een centrale, uniforme toegang tot de digitale collectie. Dat je die collectie geheel of gedeeltijk gelijktijdig kunt doorzoeken is ook niet onbelangrijk natuurlijk. Als zodanig is het een mooie springplank naar de gewenste content (en naar de oorspronkelijke databank-interface).
En dat is ook precies wat de presentaties over V-Spaces, Aquabrowser en WebFeat gisteren in essentie lieten zien. Ze kunnen allemaal zoeken in meerdere bronnen, ze tonen allemaal keurig geclusterde zoekresultaten. Hoewel de demo’s niet allemaal even vlekkeloos verliepen, zag dat er allemaal niet heel complex uit. Tot opluchting van het publiek waarschijnlijk, want de toch wel wat zware kost waarmee keynote-spreker Frank Hofstede de dag opende, lag eenieder nog wat zwaar op de maag. Voor mij zat er niet een duidelijke lijn in zijn verhaal, maar ik kreeg wel het idee dat hij het eerder over Enterprise Search had, dergelijke systemen zijn nu eenmaal behoorlijk complex.
Na de pauze mocht ik van start met mijn ‘federated search’ presentatie, en daarin heb ik zoveel mogelijk willen inzoomen op de federatieve zoekmachine vanuit het perspectief van de klant. Wat is eigenlijk een federatieve zoekmachine, en ook niet onbelangrijk, wat is het niet? En als je van plan bent om een product aan te schaffen, hoe pak je dan zo’n project aan, hoe richt je de projectorganisatie in en op basis van welke argumenten maak je de juiste keuzes? Het hele verhaal, zie de slides op SlideShare of hieronder:
Laatste spreker van de dag was Jan Companjen van de Haagse Hogeschool. Zonder Powerpoint-presentatie, maar wel met een duidelijk verhaal over de ervaringen met Aquabrowser bij de HH. Jan onderscheidde een aantal voor- en nadelen, waarbij vooral de lastig uit te leggen integratie van WebFeat in Aquabrowser voor mij een heel herkenbaar punt was. De HH gaat beide systemen nu naast elkaar inzetten, Aquabrowser voor de catalogus en interne bestanden, WebFeat voor de externe databanken. Dat lijkt mij op zich wel een duidelijk concept, toch ben ik heel benieuwd hoe dat door de studenten en docenten bij de Haagse Hogeschool ervaren wordt.
Even de dag afsluiten, het was interessant om weer eens te kunnen zien in hoeverre de leveranciers hun producten in het afgelopen jaar hebben doorontwikkeld. Dat viel niet tegen, zowel Aquabrowser als WebFeat hebben aardige stappen gezet, V-spaces schijnt binnenkort met een update te komen. Maar laat ik de dames/heren leveranciers nog even prikkelen, het wordt nu toch echt wel tijd om het web 2.0 tijdperk binnen te stappen, leg nu eens die koppeling tussen diensten en zoeken.
De federatieve zoekmachine zoals ik ‘m graag zou zien, wordt de engine onder alle services van de digitale bibliotheek. Een zoekactie naar ‘david weinberger’ zou iets als dit plaatje moeten opleveren:
Zo’n zoekresultaat ziet er fijn uit!
Vraag is natuurlijk wel of er ook wordt gedacht aan SEO en vindbaarheid. Het is prachtig als mensen eenvoudig kunnen zoeken maar daar moeten ze wel eerst toe verleid worden als de door Google crossen.
Welk plan of nieuw product ik ook tegenkom in de sector: er wordt nauwelijks over gerept. Daar moest ik maar eens een speerpunt van maken.....
In de presentatie van Frank Hofstede zat een tooltje (waarvan ik de naam kwijt ben) waarmee je de interface van de Google searchengine in tweeen kunt delen, links de Google zoekresultaten en rechts die uit de digitale bibliotheek.
Mooi concept, het werkt alleen niet universeel, maar wel binnen je hogeschool/universiteit. Moet daar toch eens mee gaan stoeien denk ik.
Gerard: dat tooltje heet IntelliGent, zie o.a. http://www.intelli-gent.net/. Deze -just in time- proactieve manier van informatievoorziening, behoeft naar mijn idee wel de nodige toelichting en/of moet een keuze van de gebruiker zijn. IntelliGent(ie) kan anders afschrikwekkend werken.
Dag Gerard,
Vond jouw verhaal ook heel helder en informatief.
Met mijn studenten heb ik het nog wel even over je matrix gehad: we vroegen ons af of weging van bepaalde criteria zin zou hebben gehad (het ene kan belangrijker zijn dan het anderen) en of je wellicht ook doorslaggevende citeria had opgesteld: een product kan verder een goede score hebben, maar 1 cruciaal aspect missen.
@Peter: uiteraard is het zo dat niet alle punten exact even zwaar wegen, maar bij het opstellen van je document van eisen kun je daar al rekening mee houden. Groepeer bij elkaar horende eisen, en filter de minder belangrijke zaken uit de lijst.
Uiteraard waren er een aantal eisen die voor ons crusiaal waren. Bovendien heb je altijd te maken met randvoorwaardelijke aspecten (zoals de hoogte van je budget).
Maar bij het opstellen van de longlist waren de specificaties van ons toen nog in gebruik zijnde systeem (iPort) de meetlat. Voldeed een systeem niet aan die eisen, dan viel het af. In de tweede ronde hebben we de lat hoger gelegd en dan komen er doorslaggevende criteria als prijs-kwaliteit verhouding, gevolgen voor de interne bedrijfsvoering en technische infrastructuur naar voren.
Door dat alles in een matrix onder te brengen, zie je heel duidelijk de sterktes en zwaktes per systeem. Bij de keuze die je dan maakt, weet je dan ook gelijk waar je voor kiest.
Dank je Gerard, heldere duidelijke samenvatting van de dag zelf, ik ben zelf ook benieuwd hoe de studenten en medewerkers de twee systemen naast elkaar gaan ervaren. Ik houd je op de hoogte!