Metadata
OWD2005, sessie 4: Over Wikipedia en WIKI’s in het Nederlandse onderwijs
Een tip om te onthouden voor OWD2006: Zet actuele buzzwoorden als weblog, wiki en social software in de titel van je sessie en de mensen hangen met de benen buiten. Zo was het dus ook bij deze sessie waarin WikiPedia (en wiki’s in het algemeen) centraal stonden. Jan-Bart de Vreede van Kennisnet was zo slim om een screencast op rollercoaster-snelheid te tonen van WikiPedia’s meest in het oog springende onderdeel, het edit-venster. Want zo kan iedere WikiPedia-pagina door ieder die dat wil direct worden aangepast, en dat anoniem en zonder redactie.
Dat lijkt overigens spectaculairder dan het is, maar ik kan me voorstellen dat sommigen deze ogenschijnlijke anarchie toch nét een brug te ver vinden. Jan-Bart ging niet echt op deze koudwatervrees in, maar een wiki is ook gewoon maar een web-applicatie die afgeschermd kan worden. MediaWiki (de engine onder WikiPedia) kan bijvoorbeeld overweg met LDAP, maar niets houdt een instelling tegen om andere authenticatiemechanismen toe te passen. MediaWiki is immers open source software.
Maar goed, wat ik bij deze sessie wilde horen was niet zozeer hoe wiki’s werken, maar wat Kennisnet ermee wil doen. En eerlijk gezegd is dat nog niet zoveel. Er draaien dan wel enkele kleinschalige wiki-proefprojecten, met wisselend succes, maar dat maakt Kennisnet nog niet tot een -zoals Bart-Jan dat noemt- wiki-provider. Die term ging nog vreemder klinken toen Bart-Jan aangaf dat de hosting en een groot deel van de techniek werd uitbesteed aan een Amerikaans bedrijf, waarbij je dan nog net de mogelijkheid krijgt om een eigen logo toe te voegen aan een verder standaard ingerichte wiki.
Nou sorry hoor, maar waarom zou ik dan voor Kennisnet als mijn wiki-provider kiezen? Eenheidsworst koop ik wel bij de Hema, de wiki van mijn organisatie moet er uitzien als de wiki van mijn organisatie. Ik wil ‘m daarom zelf kunnen aanpassen, niet alleen inhoudelijk maar zeker ook functioneel. Dat kan iedere onderwijsinstelling met een ICT-afdeling heel goed en goedkoop zelf doen (had ik al gezegd dat MediaWiki gratis is?), ook zonder Kennisnet als wiki-provider.
Waar ik me wel iets bij kan voorstellen is Kennisnet als expertise-partner ter ondersteuning van instellingen die wiki-technologie willen gaan inzetten in of rondom het onderwijsproces. Dat komt goed uit, want Bart-Jan sloot zijn presentatie af met dit aanbod:
Als u onderwijskundige projecten heeft waar een wiki omgeving voor nodig is willen wij u faciliteren en begeleiden
Kijk, dit vraagt natuurlijk om een reactie
Toch even ingaan op een aantal puntjes van mijn presentatie van gisteren:
1) Kennisnet doet relatief veel met wiki(pedia) maar is nu aan het verkennen in hoeverre het nuttig is om daadwerkelijke wiki’s aan te bieden aan het nederlandse onderwijsveld als applicatie.
2) De hosting van de wiki’s is ondergebracht bij Wikia, deze organisatie heeft dezelfde mensen in haar team zitten als de oprichters van wikipedia. We willen JUIST daar hosten om dicht bij de bron van de software te zitten. Verschil tussen onze wiki’s en de andere die daar draaien is overigens dat er bij onze wiki’s geen reclameuitingen staan (zoals google adwords).
3) Nog even terugkomen op de vraag waarom zou je kennisnet als wiki-provider kiezen:
a) Het is gratis
b) Er zijn geen commercieele uitingen (andere gratis wiki-omgevingen helaas wel)
c) In veel gevallen kunnen we helpen met het opzetten het begeleiden van de omgeving.
d) Het is een makkelijke manier om te kijken of wiki echt iets is voor je organisatie/project. Ik kan me heel goed voorstellen dat je het toch zelf gaat draaien met alle aanpassingen van dien als blijkt dat dit werkt voor je organisatie.
4) Het letterlijke aanbod is door iemand anders handig op flickr gezet en kan je daar dus nalezen
hier de foto van de tekst
5) Zoals aangegeven doen wij nu een aantal pilots, die hopen we uit te breiden in de komende maanden zodat we meer ervaring opdoen met het fenomeen en ook succes/faalfactoren aan kunnen geven. Dus onze plannen zijn tot nu toe: ervaring opdoen samen met het onderwijsveld. Dan kunnen onze gebruikers besluiten of wij een wiki-provider moeten gaan worden.
Groeten
Jan-Bart de Vreede
Stichting Kennisnet
PS: De screencast ging toch niet op rollercoaster snelheid? Was juist langzaam opgenomen!
Een aantal studenten uit Groningen zijn zelf een wiki begonnen: http://toetscie.fmf.nl/wiki/
Een van de leuke dingen aan een wiki is dat je als studenten het zelf kunt regelen zonder het te moeten aanvragen bij iemand anders, just deze bureaucratische stap is in tegenspraak met de filosofie en de reden om überhaupt een wiki te hebben.
Bedankt voor je snelle respons, Jan-Bart, weer een bewijs dat de Nederlandse edublogosphere (scrabblewoord) steeds zichtbaarder wordt.
In reactie op jou toelichting:
1) Als je de inhoudelijke bijdragen aan WikiPedia vanuit Kennisnet niet meetelt, dan zijn enkele proefprojecten met standaard-MediaWiki installaties in mijn beeld niet voldoende om jezelf als wiki-provider te profileren.
2) Die meerwaarde ontgaat mij volledig. Op het moment dat er een nieuwe versie van MediaWiki uitkomt is dat wereldwijd bekend. En als je het spul op een eigen server installeert (kost je 10 minuten) zit er ook op geen enkele manier reclame in verwerkt.
3)
a) Tsja, MediaWiki is ook zonder Kennisnet gratis.
b) Zie mijn antwoord bij 2, dit gaat trouwens voor vrijwel alle open source wiki’s op.
c) Lijkt me inderdaad beter om je hier op te richten, want als men al hulp nodig heeft, dan is het in deze fase.
d) Zoals gmlk al aangeeft in de tweede reactie, deze bemoeienis is overbodig.
4) tekst aangepast in het bericht
5) Lijkt mij inderdaad de juiste route, ik ga het volgen.
p.s. Staat die screencast niet ergens online toevallig?
Nog een maal dan een reactie
1) We zijn ook geen wikiprovider, de vraag is juist of we dat zouden moeten worden.
2) Kennisnet richt zich op het Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs en de BVE sector. Het is nog maar de vraag of deze zelf een server willen instaleren, onze ervaring is dat ze dat juist niet willen. Niet iedereen heeft/wil een eigen server....
3) Zie 2 en ik ben het eens met je dat we ons moeten richten op het begeleiden, niet bemoeienis maar juist het begeleiden van nieuwe gebruikers of moderators die daar behoefte aan hebben…
4 & 5 we zijn het eens…
Screencast staat niet online dacht ik, ik zal even kijken of wij het even online kunnen zetten…
In ieder geval leuk dat je er een stukje over hebt geschreven, ik heb hier en daar ookde presentatie aangepast om de boodschap wat helderder te maken. Eindconclusie van mijn presentatie: Wiki’s kunnen heel interessant zijn voor het onderwijs, wij hopen samen met de onderwijsveld een serie projecten op te zetten waar we meer kennis kunnen opdoen en de drempel voor nieuwkomers kunnen verlagen. Het gaat hierom een 8 jaar oude techniek die gek genoeg nog steeds niet goed is doorgebroken…
Inmiddels al weer ruim tien jaar oud zelfs en het is juist niet de techniek die de drempel is. Het aantal mensen dat wél het edit-venster opent, maar dan niet durft te editen is groot.
Het aanbieden van hosting voor een wiki kan inderdaad mensen over het technische eerste hobbeltje heenhelpen, maar dan wordt het moeilijk als die lege pagina je aanstaart.
Hoe dan verder is iets wat nog onvoldoende uitgezocht is, ondanks al de ervaringen van de mensen bij Wikipedia. Want met alle respect, dat is één wiki in één context terwijl jij er tijdens de presentatie in de vorm van de verschillende projecten al een aantal meer liet zien.
We zullen er dus voor moeten zorgen dat we meer structureel onderzoek (en ja, het liefst door onze studenten zelf) op dit gebied uitvoeren. En daar denk ik dat Kennisnet (en ook SURF) zijn betrokkenheid mee zou kunnen verantwoorden.
Overigens staat Gerard zijn conclusie over het hosten hier een beetje haaks op zijn conclusie hier.
Als je als organisatie zelf het technische en functionele beheer van wiki’s en weblogs op je kunt en wilt nemen, vooral doen!
De praktijk is echter dat heel veel instellingen, óók in het hoger onderwijs, weblogs en wiki’s nog niet eens willen toelaten op hun netwerk, laat staan dat ze het technisch en functioneel beheer ervan willen gaan voeren.
In dat opzicht denk ik dat het initiatief van Kennisnet juist heel goed is om onderwijsinstellingen kant en klare wiki’s aan te bieden die ze meteen kunnen gaan gebruiken zonder zich te hoeven bekommeren om de techniek daarachter. Ik denk dat je daarmee een belangrijke drempel in het gebruik ervan wegneemt.
@Pierre: nou nee, dacht het niet. De vergelijking tussen wiki’s en SURFgroepen is een vergelijking tussen appels en peren. Een wiki staat op zichzelf, is betrekkelijk simpel te installeren en kent nauwelijks functioneel beheer. Dat is in de verste verte niet te vergelijken met de wijze waarop een complexe multi-omgeving als SURFgroepen opgebouwd en beheerd moet worden. De argumenten om te kiezen tussen zelf doen of uitbesteden zullen daarom voor beiden totaal verschillend zijn. Appels en peren dus.
@Duimdog: ja kant en klare wiki’s is prima hoor, maar je zou dan toch op zijn minst zoiets als het Blogger.com model moeten aanhouden. Geef iedere gebruiker een standaard-wiki met een standaard-template, maar laat voldoende ruimte aan de gebruiker om zelfstandig modificaties (ook in de code) aan te brengen. In het wiki-model van Kennisnet bestaat die mogelijkheid niet, terwijl dat best te doen is.