MetadataSURFnet Expertiseseminar SURFfederatie
Gistermiddag was ik als een van de sprekers te gast bij het SURFnet Expertiseseminar SURFfederatie in Utrecht. Het onderwerp zal niet direct voor iedereen even interessant zijn, maar toch, het gaat over access management en dat wordt een steeds belangrijker onderwerp. Dat geldt zeker ook voor de bibliotheekwereld! Met name in de rol van intermediair tussen databankleveranciers en klantgroepen dient de bibliotheek zich steeds nadrukkelijker bezig te houden met access management.
Wie geven we toegang tot welke databank? Hoeveel gelijktijdige gebruikers? Bieden we alleen ‘on-campus’ toegang, of ook vanuit thuis, onderweg of in het buitenland? Aan de vragen zelf komt niet veel technologie te pas, maar bij het zoeken van oplossingen des te meer. En daar zit wel een flink probleem, want zodra er termen als Shibboleth, SAML, ADFS, EZ-Proxy, A-Select en VPN aan te pas komen, zijn de meesten onder ons snel afgehaakt. In de praktijk worden authenticatietools dus vaak ingericht en beheerd door ICT afdelingen. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang het belang van de ICT afdeling niet conflicteert met het belang van de bibliotheek. En wanneer dat wel zo is, dan trekt bijna altijd de ICT-er aan het langste eind, simpelweg vanwege een surplus aan inhoudelijke kennis.
Juist daar zit volgens mij nu de meerwaarde van een tool als SURFfederatie. Het is niet een product van één marktpartij, maar het resultaat van gezamenlijke inspanningen van SURFnet, ICT afdelingen en bibliotheken van hogescholen en universiteiten. En uiteraard helpt het ook dat SURFfederatie, hoewel onder de motorkap vast enorm complex, in een paar volzinnen aan iedere leek uitgelegd kan worden.
Kijk vooral ook naar de presentatie van Joost van Dijk, hij legt het veel beter uit als ik, maar hierbij mijn poging: Een willekeurige persoon wil graag toegang tot een databank. Het authenticatieverzoek wordt door SURFfederatie ‘on the fly’ vertaald naar de taal die begrepen wordt door de authenticatietool zoals in gebruik bij de organisatie van de klant. De klant logt vervolgens in met zijn vertrouwde inloggegevens, aan de databank wordt teruggemeld dat deze gebruiker ‘ok’ is. SURFfederatie is dus simpelweg een tolk, het zorgt er voor dat alle partijen hun eigen authenticatiemethoden kunnen blijven gebruiken en elkaar toch begrijpen.
De reden waarom ik namens Fontys een verhaal mocht vertellen is een ontwikkelproject waarin we nét iets meer rendement willen halen uit SURFfederatie, we willen namelijk cijfers over het gebruik van databanken. En dan niet generieke managementstatistieken, maar specifieke statistieken per opleiding. Wie het hele verhaal wil zien en horen, zie 
deze video.
Ook de andere presentaties waren zeer de moeite waard, ze zijn allemaal beschikbaar via SURFmedia. Goed ook om te zien dat grote- nog niet bij SURFfederatie aangesloten leveranciers als Kluwer, SDU, LexisNexis aanwezig waren, want om van SURFfederatie écht een succes te maken moeten er met dergelijke partijen nu wel spijkers met koppen geslagen worden.
En verloop dat project een beetje vlotjes? Met andere woorden, kunnen we binnenkort (ik wil je niet opjagen
statistieken per opleiding krijgen?
Ik zou graag ja willen zeker, maar de werkelijkheid is weerbarstiger. Vooralsnog onderzoeken we of het mogelijk is in de pilot met surfnet en ebsco. Als dat zo is, dan hebben we in ieder geval aangetoond dát het kan. Alle andere leveranciers over de streep trekken is een ander verhaal, dat zal toch een weg van de lange adem worden.
Mooi en duidelijk verhaal bij het seminar, Gerard, SURFfederatie is een prachtig idee en functionaliteit die echter wel wat haken en ogen kent voor bibliotheken. Je benoemt zelf al de noodzaak dat aanbieders het actief moeten ondersteunen en zeker met het scala aan wat kleinere databanken en uitgevers valt toch niet te voorzien dat dit in de nabije toekomst bewaarheid wordt. Uniforme toegang vind ik er nog zo een .. daar waar databanken al via de SURFfederatie te benaderen zijn is het nog een flink klik-feestje met meerdere submenu’s en dat is verre van ideaal.
De behoefte aan verdere uitsplitsing van gebruiksstatistieken is nog wat latent bij Windesheim maar het haalbare scenario is wel om aan onze eigen poort te gaan meten en dit nu aan de eigen authenticatie systemen van Windesheim te koppelen (Active Directory). Hoewel ik graag een brede en landelijke oplossing via SURFfederatie zou willen, zie ik toch net wat meer heil in een lokaal systeem als de Hidden Automatic Navigator waarmee we dan in elk geval alle toegang kunnen meten van onze studenten. Nu doen we dat al op algemeen niveau maar een uitsplitsing naar opleidingen zou volgens mij mogelijk moeten zijn.
Hoe realistisch acht je je ideaalplaatje dat je voor alle Fontys databanken gerichte statistieken kunt gaan verkrijgen via SURFfederatie?
Dat lijkt me duidelijk, voor alle databanken gaat nooit lukken. Maar wel moet het mogelijk zijn om de midden-grote en grotere partijen zover te krijgen dat ze aan SURFfederatie gaan meedoen. Statistisch gezien zien die samen wel goed voor 85% van alle zoekacties, schat ik zo in.
Maar je hebt gelijk, SURFfederatie is mooi in potentie, maar moet zich nog wel doorontwikkelen. Ik hoor ‘t trouwens graag als jullie met de HAN ook statistieken per opleiding kunnen ophoesten.