Van MS Word naar MediaWiki
Eerder schreef ik al over mijn wiki-als-tekstverwerker experiment, waarbij het de bedoeling was om te onderzoeken in hoeverre een wiki kan fungeren als alternatieve tekstverwerker. Ik had toch al een artikel over wiki’s in de pen zitten, een mooie gelegenheid om de proef op de som te nemen. De door de uitgever gestelde deadline was afgelopen maandag 5 september, de laatste hand aan het artikel legde ik op zondagnacht om 1.44 uur. Ik heb nog snel even een kopje aangepast; intro werd introductie. Ook alle eerdere aanpassingen kan ik me tot op de seconde én woord voor woord herinneren. Nee, ik heb geen fotografisch geheugen (i wish), de wiki wel.
Dat is gelijk al het eerste voordeel van een wiki ten opzichte van een normale tekstverwerker, de hele historie van een document blijft van begin tot eind bewaard. Dat niet alleen, alle bewaarde versies kunnen inhoudelijk ook met elkaar vergeleken worden. Gewijzigde teksten worden daarbij keurig uitgelicht. Een tweede voordeel: alle tekst wordt zonder opmaak bewaard (iets waar met name de uitgever blij mee is), maar dankzij de eenvoudige wiki-opmaakcode kun je het artikel toch net voldoende opmaak geven voor wie het wil lezen vanaf een beeldscherm. Voordeel nummer drie: ik heb thuis op mijn Windows XP-machine aan het artikel gewerkt, onderweg via mijn smartphone even een link toegevoegd en een vriend met een Mac heeft een tussenversie voor me geprint. Platform-onafhankelijkheid is echt geweldig! Tenslotte het laatste voordeel: het artikel is nu niet alleen af, het is ook direct online beschikbaar voor wie het lezen wil.
Natuurlijk zijn er ook nadelen: je moet dit uiteraard niet doen met een rammelende internetverbinding en ook moet je -als je wiki elders gehost wordt- voldoende vertrouwen hebben in je hostingprovider. Beiden hebben me overigens afgelopen maand niet één keer in de steek gelaten. Spellingscontrole ontbreekt uiteraard ook in een wiki, maar gemist heb ik het niet. Pas de allerlaatste versie heb ik even in MS Word door de spellingscontrole gehaald. Zeker wanneer er in een Nederlandstalig artikel veel Engelstalige woorden in de tekst voorkomen, werkt een wiki-edior veel rustiger dan MS Word waarbij alle Engelstalige woorden rood onderstreept worden.
Conclusie: ik ben om, artikelen schrijf ik voortaan direct in mijn wiki. Alleen als het gaat om privé aangelegenheden (brieven, facturen, ...) haal ik MS Word nog uit de kast. Wie trouwens net als Michel wil weten hoe makkelijk werken het is met MediaWiki, lees hier verder.

Je zegt: “tekst wordt zonder opmaak bewaard (iets waar met name de uitgever blij mee is).
Maar in hoeverre “geen opmaak”? Je wilt toch wel wat van “de manier waarop je het gedacht had” (nieuwe regels, hoofdstuk en paragraafindeling, bullets) terugzien in het uiteindelijke resultaat. Kan de uitgever overweg met de wiki-markup? doe je een vorm van conversie?
En hoe ga je te werk als de opdrachtgever het graag gewoon in het voor hem herkenbare word-formaat wil hebben maar dan wel in z’n eigen huisstijl?
Ik vind het overigens een zeer interessante manier van werken die naar mijn idee veel toepassingsmogelijkheden in het onderwijs heeft.
Wat ik bedoel is, de wiki-opmaakcode is in bronformaat maar amper zichtbaar. Bijvoorbeeld, een opsomming ziet er zo uit:
* abc
* def
* ghi
Dat is voor de uitgever veel handiger dan een rijtje tabs. In mijn geval wil de uitgever graag alle artikelen in MS Word, maar wel als ‘platte tekst’, en dat is wat wiki-opmaakcode is. Op het laatst kopieer en plak ik de gehele wiki-tekst naar een MS Word bestand met lettertype Courier. Meer conversie dan dat is niet nodig, tenzij je inderdaad nog wat moet aanpassen vanwege een huisstijl.
En wat betreft toepassingsmogelijkheden in het onderwijs, ik denk zeer zeker ook dat die er zijn. Zoals de student die zijn afstudeerscriptie niet langer tikt in MS Word en uiteindelijk inlevert op een cd-rom, maar het proces van begin tot eind vastlegt in een wiki. Het is maar één voorbeeld, maar er zijn er vast nog veel meer te bedenken.