Metadata
(4) Waar staat dat boek?
In een tijd waarin de positie van de bibliotheek toch al onder druk staat, lijkt nu ook de vaste plek van het boek in de kast ter discussie te staan. In de VS is Gilbert Library de eerste openbare bibliotheek die het aandurft om af te wijken van het Dewey Decimal Classification System, een plaatsingssysteem vergelijkbaar met onze Nederlandse Basisclassificatie. Als reden daarvoor voeren ze aan:
It’s just too confusing for people to hunt down books using those long strings of numbers and letters. Dewey essentially arranges books by topic and assigns call numbers for each book. A lot of times, patrons feel like they’re going to a library and admitting defeat because they don’t understand Dewey Decimal and can’t find the book they’re looking for. People think of books by subject. Very few people say, ‘Oh, I know Dewey by heart.’
Het alternatief wordt gezocht in thematische plaatsingssystemen zoals bekend van zeer populaire boekhandels als Barnes & Noble, en daar valt natuurlijk wat voor te zeggen. Je moet toch wat, wil je overleven en was het gezegde niet ’if you can’t beat them, join them‘? Daarmee schop je wel tegen het zere been van de catalogustijgers, heel aardig om eens door de verschillende commentaren te browsen. Onderstaande quotes komen van AZCentral.com en Library Revolution. Eerst maar een paar van de negatieve:
- Personally, I have no real sympathy for people who don’t understand how to find books using Dewey.
- Why is using Dewey important? Because if you don’t know how to use Dewey, you most likely don’t know other information literacy skills.
- As a public librarian, I personally find it very difficult to find books in a bookstore. I walk around for at least 1/2 an hour looking at the headings, trying to find the one I am looking for because they do not seem to be arranged in any particular order.
En wat quotes van de positieve reageerders:
- Dewey is a classification system that was designed by a librarian, for librarians. It is not user-friendly for the public.
- The patrons will still be able to find the materials, I’m sure of it. And maybe they won’t feel alienated by some archaic, alien numerical classification system that involves a million ugly, peeling stickers all over the books.
- Instead of trying to make our patrons fit the services we provide, this is an example of trying to make the services we provide fit the patrons we serve.
Eigenlijk zouden we zo’n man gewoon eens moeten inhuren, toch?
Mee eens!
Een classificatiesysteem is voor de eindgebruiker toch helemaal niet interessant? Inderdaad: ‘designed by a librarian, for librarians’.
Waarom bijvoorbeeld niet eens gekeken naar wat informatiearchitecten en usability-experts kunnen doen om ontsluiting en wijze van aanbieden beter aan te laten sluiten op de (al dan niet expliciet gemaakte) vraag van de gebruiker?
Kijk bijvoorbeeld eens naar: Carnegie Library | Dynamic Information Environment
De laatste weken toevallig een aantal keren studenten aan de balie gehad die echt niet door hadden hoe de boeken in Sittard in de kast staan. Ze zouden het heel logisch vinden als alles bv. alfabetisch zou staan. En docenten willen eigenlijk alles van hun vak bij elkaar hebben. Sommige docenten hebben weinig begrip ervoor dat van hun vakgebied (Duits bv) niet alles bij elkaar staat. Ze willen graag lesmethodes, achtergrondliteratuur etc. bij elkaar. Maar of de Borders manier de juiste manier zou zijn, daar ben ik ook nog niet zeker van. Misschien toch een keertje die man inhuren ja!
Het probleem in het vinden van boeken zit hem niet in het systeem wat gebruikt wordt om de boeken in de kast te zetten. Als je een siso nummer hebt moet je wel heel erg stom zijn wil je het boek niet in de kast kunnen vinden.
Het probleem zit hem vaak in het feit dat een boek in de catalogus soms onvindbaar is. De catalogus is zo onhandig en onduidelijk als maar zijn kan. Ik kan de keren dat studenten vragen wat een “bandenlijst” is niet meer bijhouden.
Overigens hoeven we geen prof in te huren om eens naar ons systeem te kijken. Vraag het eerst een aan de medewerkers zelf. Gegarandeerd dat zij een hoop goede ideeën hebben. Daarna kun je nog proberen of er studenten (communicatie, grafische vormgeving en of ICT) zijn die eens naar het systeem willen kijken (we zitten op een hogeschool waar al deze kennis gewoon in huis is). En pas als dit geen zoden aan de dijk zet zouden we eens kunnen kijken op er een prof beschikbaar is om ons te adviseren.
@Jeroen: Je zegt: ‘als je een siso nummer hebt moet je wel heel erg stom zijn wil je het boek niet in de kast kunnen vinden’. Die redenering klopt helemaal als je ‘m toepast op bibliothecarissen, maar bekijk het nu eens vanuit het perspectief van de klant. Zoals hierboven opgemerkt, ‘designed by a librarian, for librarians’. Die gedachte dat wij het allemaal zo goed bedacht hebben voor de onnozele gebruiker, dat moeten we echt loslaten.
Juist het idee dat we het zelf allemaal wel kunnen, die vlieger gaat niet meer op. Als dat echt zo was, waarom hebben we er dan in al die jaren niets aan gedaan? En ja, je zou studenten een onderzoek laten doen, dat zou misschien nog kunnen als je het alleen op Fontys betrekt. Maar als ik zeg dat we iemand als professor Mijksenaar zouden moeten inhuren, dan bedoel ik met ‘we’ de hele bibliotheeksector. Wil je op dat niveau barrieres slechten, dan heb je echt iemand nodig van ‘buiten de vissekom’ en vooral iemand met autoriteit.
Waarom er in de afgelopen jaren niets veranderd is zou ik niet kunnen beantwoorden. Ik vraag me al een hele tijd af waarom de catalogus nog steeds over een “bandenlijst” praat. Ik hoor van mijn collega’s dat zij dit al meerdere jaren afvragen.
Moet dan echt een externe dit komen constateren voordat wij er over na gaan denken om dit te veranderen?
Zelf heb ik tijdens mijn opleiding verschillende vakken over interfaces gehad. En ik heb als het om de catalogus en het uitleensysteem gaat ook wel enkele verbeterpunten.
Ik vermoed dat er wel meer mensen zijn die kennis hebben van verschillende vakgebieden en die kennis kunnen toepassen om verbeterpunten aan te geven. Maar als hier niet naar gevraagd en of geluisterd wordt zullen deze nooit toegepast worden.
Persoonlijk vind ik dat een hogeschool, universiteit of andere onderwijsinstelling die de kennis in huis zou moeten hebben zich wel tig keer achter de oren moet krabben voordat zij hiervoor “externe” gaan inhuren.
Of dit voor de bibliotheeksector nodig is? Pas als de eigen kennis niet toereikend is zou een extern persoon ingehuurd moeten worden. Misschien dat vreemde ogen dwingen, maar ik heb er toch mijn twijfels bij.
Tja over de SISO-code. Ik heb tijdens mijn studie nog nooit problemen gehad met deze code. Als je een SISO-code hebt en je kunt tot 999 tellen en het ABC opzeggen, dan kun je een boek vinden.
De meeste problemen komen hier aan de balie ook niet van klanten, die de SISO-code niet snappen, maar van klanten die de catalogus niet begrijpen. Volgens mij is het aanpassen van het SISO-systeem dan ook niet de oplossing van het probleem.
@Gerard/Jeroen: Ik heb me niet meer in de discussie gemengd maar volg hem wel nog steeds
Zoals Jeroen als zegt, zeer interessante discussie en misschien inderdaad iets voor de domeindeskundige dagen. Het artikel in IP kan daar wellicht ook nog iets in betekenen? Dat moet ik trouwens nog lezen maar de IP gaat mee naar het huis dus dat gaat vast lukken.
Fijn weekend,
Danniëlle
ahum, onze uitleencijfers zijn de laatste jaren omhoog gegaan.
Dat komt niet door onze kast opstelling, maar door wat er op de plank staat. We hebben flink gesaneerd en aandacht besteed aan nieuwe literatuur (en drukken, oude drukken er gelijk uitgegooid).
Dus misschien zorgt de kast-opstelling niet voor een dalende omzet, maar het saneerbeleid van de bibliotheek?
En die magazijn opstelling heeft wel wat. Dan hoeft de klant zich in ieder geval niet meer druk te maken over het verdwalen tussen al die boeken. Hoogstens het verdwalen in de catalogus. Maar daar schijnen dus ook al oplossingen voor gevonden zijn.
Nog eentje uit het SISO kamp. Hier worden 2 dingen door elkaar gehaald : ZOEKEN en VINDEN.
1.Zoeken doe je tegenwoordig met krachtige zoekmachines in electronische catalogi rijkelijk voorzien van metadata. Met de toevoeging van user-content zoals tags en commentaren wordt het een rijke web2 ervaring (power of the crowd) . Je kan het boek bekijken en als we google zijn gang lieten gaan konden we zelfs hele stukken lezen op ons computerscherm zon,der het boek in handen te hebben . Je kan zelfs vanuit je luie zetel thuis via online catalogi in alle bibliotheken van het land zoeken desnoods, en als het niet aanwezig is reserveer je gewoon en wordt je per email verwittigd als het boek voor je klaarligt . De bib kan je zelfs verwittigen wanneer een nieuw werk beschikbaar is over onderwerpen die jou interesseren en ga zo maar door..
2. Vinden doe je in de bib zelf. En daarvoor hebben die boeken nu een alfanumeriek adres gekregen zodat je zonder verloren lopen recht naar het verlangde werk kan lopen en uit het rek halen (vb SISO). En ja de boeken ervoor en erachter gaan over hetzelfde en die erboven en eronder leunen erbij aan. Dus je kan nog steeds een beetje grasduinen ter plaatse.
Classificatie vraagt om een keuze te maken en iedere gebruiker van informatie zou het anders willen zien : zet ik nou alle boeken over India bij elkaar ? Indische reisgidsen, kookboeken,geschiedenis,geografie.. of zet ik alle kookboeken bij elkaar ?. SISO is een weloverdachte classificatie keuze.
Hier in België heeft men bedacht dat dit voor de jeugd toch wel te moeilijk was en bedacht men “ZIZO” (zonder inspanning zoeken) . Nieuwe rubrieken en kleurtjes plus iconen moeten het de gebruiker makkelijker maken om een boek te vinden. Geen bezwaar tegen iconen om een rubriek te verduidelijken maar waarom moet dit de SISO vervangen ? De orde , zeg maar volg-orde tussen en in de rubrieken is totaal zoek.. en boeken staan bij elkaar in veel ruilmere rubrieken .Ipv 999.999 nummers moeten we nu 999.999 iconen bedenken die steeds meer op elkaar gelijken en hun functie dus totaal verliezen. Overigens toont de catalogus deze iconen niet en is men alsnog aangewezen op de ondertekst bij het icoon, dus toch tekst maar zonder nummers. Oposters moet je dan zoeken welk icoon bij ‘hoe heette die rubriek ook alweer ‘ hoort. Met angst zie ik dat men volhardt in deze boosheid en ook de volwassenen met ZIZO gaat opzadelen.
Hebben we dan niet opgelet tijdens de lessen geschiedenis ? De oermens kon enkel via schilderingen op rotsen iets meedelen. De egyptenaren hadden hierogliefen. Maar het is toch het alfabet en de cijfers die de meest efficiente oplossing bleken ?! Ooit hadden huizen namen,toen de steden groeiden bedacht men straatnamen en men verving de huisnamen door huisnummers. In de nieuwe wereld verbeterde men dit nog verder en ook de straten kregen nummers en de steden kregen ook postcodes..en niemand had nog moeite om ergens een adres te vinden.. en je hoeft geen gediplomeerde postbode te zijn om het te snappen dat als voor 100 stat dat 150 dat nog een stukje verder is.Maar als ik voor de boeken met een olifant sta (zoogdieren!) staan de boeken met katten dan verder of ervoor ? Met SISO heb je geen gps nodig om een boekadres te vinden !
Ik zou het logischer gevonden hebben als we vroeger simpele rubrieken hadden met een tekeningetje erbij en dat we nu tot de conclusie kwamen dat door het overgote aanbod en de mogelijkheden van computers we naar een SISO achtig systeem moesten overgaan ..maar nee er schijnt een hype te zijn
om de iconografie van windows over te nemen terwijl een efficient computergebruiker weet dat het toetsenbord veel efficienter is dan de muis en commandlines veel krachtiger dan menu’s ..maar ja de achteloze gebruiker valt wel voor die mooie iconen en verspilt zijn tijd en gezondheid aan veelvuldige muisbewegingen..
Wie vandaag nog boeken zoekt door tussen de rekken te dwalen en het gebruik van een moderne online catalogus niet wenst toe te passen en/of te leren die kan je met geen enkele classificatie gelukkig maken.
En die mensen die tegen SISO zijn: ik durf wedden dat hun stripcollectie thuis mooi op reeks en nummer staat..anders kan vinden wel eens heel lang zoeken worden..
Roger Boeken