Metadata
(4) Waarom ebooks het ook nu niet gaan redden
Zowel on- als offline wordt de ‘buzz’ rondom het onderwerp ebooks steeds groter. Iedereen heeft het over de Kindle, de iLiad, de Sony Reader. De aandacht richt zich daarbij vooral op de hardware (oohh, it has wifi!) terwijl het eigenlijk toch zou moeten gaan over de inhoud. Maar áls het daar al over gaat, dan zijn het aantallen waarover het gaat: ‘Amazon has over 88,000 books in stock!’.
Maar wat krijg je nu precies, als je één zo’n ebook aanschaft? Je krijgt het boek, maar dan in elektronische vorm. Oké, je leest het verhaal op een apparaatje, maar verder is er geen enkel verschil. Dus zou je zeggen, gelden voor ebooks dezelfde voorwaarden als voor gedrukte boeken?
Helaas, die vlieger gaat niet op. Probeer maar eens een reeds gelezen Amazon-ebook te leen te geven aan een vriend. Dat mag dus niet, je bent zelfs zwaar in overtreding:
Uit de Amazon-terms of use: You may not sell, rent, lease, distribute, broadcast, sublicense or otherwise assign any rights to the Digital Content or any portion of it to any third party, and you may not remove any proprietary notices or labels on the Digital Content.
Maar niet alleen Amazon maakt het de ebook gebruiker eigenaar moeilijk, ook een grote ebooks-distributeur als NetLibrary doet er alles aan om het gebruikersgemak tot een minimum te beperken. Probeer maar eens een hoofdstukje uit een ebook te printen, of te bewaren voor offline gebruik. Dat gaat dus niet, en waarschijnlijk mag het volgens de terms of use ook niet.
Nu even terug naar het gedrukte woord. Als ik als individu een boek koop ben ik eigenaar van het boek, mag ik het voorlezen aan mijn kinderen, mag ik het onder de kopieermachine leggen, mag ik het kado doen aan wie ik wil, mag ik er in schrijven en mag ik het zelfs te koop aanbieden op marktplaats.nl. Zelfs als ik een boek leen bij de bibliotheek, mag en kan ik er nog altijd véél méér mee doen dan met een ebook.
Commerciële leveranciers van ebooks focussen namelijk sterk op één en hetzelfde distributiemodel: extra(!) geld verdienen aan elektronische versies van toch al geschreven en uitgegeven boeken, dat gekoppeld aan een sterk overprijsde versimpelde monochroom laptop, waarvan de gebruiksmogelijkheden en rechten voor de betalende ebook-klant ook nog eens sterk worden ingeperkt. Dat getuigt niet van een serieuze klantgerichte benadering, maar juist van commercieële arrogantie en misplaatste hebberigheid.
En daarom gaan ebooks het ook deze keer niet redden. Jammer, maar helaas.
Nog een reden erbij dus om de auteursrechten discussie en de wijze waarop we dit geregeld hebben aan te zwengelen. Want dit zegt natuurlijk niets over de manier waarop de technologie zelf zich ontwikkeld (die wordt namelijk wel heel voorzichtig aan volwassen).
Klopt, technologische vooruitgang wordt er, zeker op het gebied van elektronisch papier en oprolbare schermen, wel geboekt. In dat licht zie het wel als een positieve ontwikkeling dat apparaten als de Kindle en iLiad niet meer in de markt worden gezet als dedicated ebook-lezer. Het worden meer multifunctionele gadgets, met een breder aanbod van services dan alleen ‘digitale boekjes lezen’.
Juist daarom is het zo jammer dat de aanbieders zo boven op hun content blijven zitten, terwijl een ‘vendor-lock-in’ wel het laatste is waar de klant in deze markt op zit te wachten.
Zie ook “The Future of Reading” op Mark Pilgrim’s blog:
http://diveintomark.org/archives/2007/11/19/the-future-of-reading
Ik bewonder de nieuwe readers als verbeteringen in de technologie en bij de Iliad ben ik vooral blij dat ze diverse formaten ondersteunen, zonder daarbij de content te bepalen. De Kindle is een matig apparaat qua uiterlijk in mijn ogen maar die DRM op hun ebooks alsmede het feit dat je exclusief en alleen vastzit aan hun ebooks, is voor mij ook de deal breaker, om het nog maar niet te hebben over hun wireless ‘service’ om je ebooks op de reader te krijgen.
Nee, wat we tot nu toe gezien hebben bij bijv. NetLibrary en ook de huidige Kluwer juridische ebooks is alleen een voorbeeld van krampachtig proberen bestaande distributiemodellen te handhaven.
Mooie analyse, Gerard. Ik sluit me aan bij Pierre: we moeten af van die stringente (auteurs)rechten, die uitgevers nog steeds als vanzelfsprekendheid zien. En waar auteurs, volgens mij, ook steeds meer last van krijgen… Als ze tenminste überhaupt weten waarvoor ze getekend hebben.
Was er laatst ook niet in het nieuws dat platenmaatschappijen (zie helemaal geen platen meer maken, trouwens) weer af willen van Digital Rights Management? Misschien een voorbode voor de ‘boekenwereld’?
Mooi artikel. Prachtige opsomming van alles wat er mis mee is.
Daarom is het uitwisselen van muziek zo’n succes geworden sinds MP3. Een universeel, rechtenvrij formaat dat overal is af te spelen.
Pas als er voor de e-books ook een formaat komt dat aanslaat zal de e-reader succesvol worden.
Met een e-reader waarbij je vastzit aan 1 formaat zal het niet lukken. Het is Sony niet gelukt met zijn ATRAC3 en het gaat Amazon alleen lukken door het net zo te hypen als een iPod.
Wat ik niet begrijp is die waanzin die er aan digitale producten hangt. Als het digitaal is ben je ineens al je rechten kwijt als consument.
Koop je een CD dan kun je dit kopieren naar ieder gewenst bestandsformaat, koop je een MP3 dan mag je er ineens niets meer mee.
Hetzelfde geldt voor dit digitale boek.
En hetzelfde geldt voor de bewaarplicht. Als er een wet zou komen die de posterijen zou verplichten van ieder bezorgde poststuk een kopie van de buitenkant te maken, op te slaan en 18 maanden te bewaren zou iedereen raar staan kijken. Als er plotseling om de 3 km wachtposten zouden staan waar je verplicht moet melden, waarbij deze gegevens 18 maanden worden bewaard wat zou er dan gebeuren?
Ditzelfde gebeurt nu wel in de digitale wereld met de bewaarplicht voor het bezoek aan websites, email en telefoonlogs die tevens je positie bewaren.
Rare wereld waar we in leven.
hallo allemaal
ik ben een student aan de ROC Friese Poort te Sneek
Ik moet voor mijn opleiding Marketing en communicatie een marktonderzoek houden. Het onderwerp dat ik gekozen heb is het E-book. zouden jullie voor mij de voor en de nadelen opwillen noemen en graag ook jullie mening over het E-book
bijvoorbaad dank
Hallo Frans,
da’s wel erg makkelijk, je marktonderzoek uitbesteden aan de lezers van een weblog. Het bericht en de reacties hierboven zouden je al een eindje op weg kunnen helpen, en lees ook eens deze berichten op Vakblog.